DÜNYA VE TÜRKİYE'DE TARİH ÖNCESİ VE TARİHİ ÇAĞLARA AİT YERLEŞKELER TARİH ÖNCESİ DEVİRLERDE DÜNYA Tarih öncesi çağlarda insanlığın ilk yaşam ve yerleşme merkezleri, Mezopotamya, Mısır, Hint Yarımadası, Çin, Anadolu, Güney ve Kuzey Amerika'da bir kısım yerleşme yerleri olmuştur. Mezopotamya'da; Ur, Uruk, Lagaş, Eridu, Kiş ve Umma gibi şehirler kurulmuştur. Mezopotamya'da birçok medeniyet kurulmuştur. Mısır'da; yerleşkeler Nil Nehri boylarında yapılmıştır. Mısır'da ilk şehir devletleri M.Ö. 4000'de kurulmuştur. Önemli şehirler Tinis, Menfis, Teb, Nubya'dır. Hint Yarımadasında; İndus ve Ganj Nehri çevresinde yerleşme başlamıştır. Bölgelerdeki medeniyetler Sümer medeniyetinin etkisinde kalmıştır. Bu kültürde hakim unsur sudur. Bu kültürün ortaya çıkardığı şehirler Mohencon-Daro ve Harappa'dır. İran'da; M.Ö. VI. yüzyılda Persler büyük bir kültür ortaya koymuşlardır. Persler hem siyasi hem de sosyal tarih açısından Mezopotamya, Anadolu ve Mısır'da da ekili olmuştur. Daha sonra İran topraklarında Sasaniler ve daha sonra da birçok devlet ortaya çıkmıştır. Doğu Akdeniz'de ise Fenikeliler ve İbraniler medeniyet kurmuştur. Fenikelilerin koloniler vasıtasıyla alfabeyi ve kültürlerini Akdeniz ve Karadeniz havzalarına da taşıdığı görülmektedir. İbranilerin ise en belirgin özelliği tek tanrılı inanç sistemini benimsemeleridir (Musevilik). Başlıca Fenike şehirleri, Biblos, Sayda, Tir (Sur) ve Kartaca'dır. İbrani şehirleri ise Samirra ve Kudüs'tür. Güney Amerika'da ise Aztek ve İnka medeniyetleri kurulmuştur. Güneydoğu Avrupa'da Eski Yunan, Roma ve Balkanlarda İskender imparatorluğu kurulmuştur. TARİH ÖNCESİ DEVİRLERDE ANADOLU Türkiye Asya ile Avrupa’yı birbirine bağlayan bir ülkedir. Verimli toprakları, tarih boyunca ticari geçiş yolları üzerinde olması, dört mevsimin aynı anda yaşandığı bir iklime sahip olması, bir çok kavmin ve ulusun ilgisini çekmiştir. Bu kavimlerden bir kısmı yerleşmiş, bir kısmı geçiş yolu olarak kullanmıştır. Bu nedenle tarihçiler Türkiye'den "Medeniyetler beşiği" olarak bahsederler. Türkiye'ye tarih boyunca birçok isim verilmiştir. Hitit'ler bin Tanrı İli, Romalılar Anatolia, Avrupalılar ise Turguia (Türkiye) demişlerdir. Türkiye'nin Tarih Öncesini Aydınlatan Merkezleri Karain Mağarası: Antalya yakınlarındadır. Önemli özelliği mağarada Eski Taş ve Yontma Taş devrine ait av ve ev eşyalarının bulunmasıdır. Anadolu'daki ilk insan izleri burada bulunmuştur. Beldibi Mağarası: Antalya'ya 45 km kadardır. Eski Taş ve Yontma Taş Devri'ne ait çanak-çömlekler bulunmuştur. Çayönü: Diyarbakır'ın Ergani ilçesi sınırlarındadır. Önemli özelliği Türkiye ve Güneydoğu Avrupa'da Cilalı Taş Devri'nde görülen ilk köy yerleşiminin burada olmasıdır. Çatalhöyük: Konya'nın Çumra ilçesi sınırlarındadır. İnsanlık tarihinin ilk şehir yerleşimi burada olmuştur. Hacılar: Burdur çevresindedir. Höyüğün etrafında çevrili duvarlar bulunmuştur. Bu savunma amaçlı yapılan surların ilk örneklerindendir. Truva: Çanakkale, Hisarlıtepe'dedir. En önemli özelliği yapılan kazılarda üst üste dokuz yerleşim merkezinin olmasıdır. Alişar: Yozgat iline bağlı bir yerleşim yeridir. Yapılan kazılarda yedi yerleşim katı bulunmuştur. Çanak-çömlekçilik gelişmiştir. Alacahöyük: Çorum'un Alaca ilçesindedir. Yapılan kazılarda dört yerleşim yeri bulunmuştur. Bunların dışında Adıyaman - Planlı Mağarası, Hatay - (Samandağı) Mağaracık Mağarası, Samsun - Tekkeköy, Ankara - Macunçay, Gaziantep-Sakçagözü, Konya - Canhasan, Denizli - Beyce-sultan, Van - Tilki Tepe, Konya - İvriz, Samsun -İkiztepe gibi yerler vardır. İlk Çağ'da Anadolu'daki Bazı Yer ve Bölge İsimleri Kapadokya : Kayseri, Nevşehir, Malatya, Yozgat İyonya : İzmir, Aydın ve çevresi Bitinya : İzmit ve yöresi Frigya : Kütahya, Polatlı ve çevresi Pamfilya : Antalya Dardanya : Çanakkale ve çevresi Lidya : Manisa, İzmir, Fethiye Likonya : Konya ve çevresi Psidya : İsparta ve çevresi Paflagonya : Giresun ve çevresi TARİHİ DEVİRLERDE ANADOLU Anadolu'ya yazıyı Asurlu tüccarlar getirmiştir. Anadolu Tarihi Devirlerde birçok medeniyete ve ulusa ev sahipliği ve merkezliği yapmıştır. Bu nedenle Hattilerden, Bizans'a kadar birçok yeraltı ve yerüstü şehirler ve medeniyet kalıntıları vardır. www.tarihogretmeni.net
| 
