GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE YAŞAM TARZLARI

 GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE YAŞAM     
                      TARZLARI

TARİH ÖNCESİ ÇAĞLAR

Tarih, M.Ö. 3500'lerde Sümerlerin yazıyı bulmasıyla başlamıştır. Yazının bulunması ve kullanılmasından önceki dönemlere tarih öncesi çağlar ismi verilmiştir.

Tarih öncesi çağlar isimlendirilirken insanların ve toplumların kullandıkları araç ve gereçlerin cinsi, şekli ve hammaddesine göre isimlendirilmiştir.

 

 

 

TAŞ DEVRİ (M.Ö. 600.000 - M.Ö. 5000)

KABA TAŞ (PALEOLİTİK - ESKİ TAŞ) DEVRİ (M.Ö. 600.000–10.000)

İnsanlığın dünyaya gelişinden Yontma Taş Devri'ne kadar geçen zamandır.

·      İnsanlığın yaşadığı en uzun devirdir.

·      İnsanlar alet yapmasını bilmiyordu.

·      Sivri ve keskin taşlarla kendilerini korumaya çalı­şıyorlardı.

·       Alet yapılmadığından üretim de yoktur.

·      Ekonomik olarak avcılık ve toplayıcılık vardır.

·      İnsan doğa ilişkisinde doğa baskın rol oynar.

 

Türkiye'de paleolitik devre ilişkin önemli kültü merkezleri Antalya çevresindeki, Beldibi, Belbaşı ve Karain mağaralarıdır.

Ayrıca Fırat Vadisi boyunca Gaziantep ve Adıyaman çevresi, İstanbul’a 20 km uzaklıktaki Yarımburgaz Mağarası bu döneme ait özellikler gösterir

 

YONTMA TAŞ (MEZOLİTİK - ORTA TAŞ) DEVRİ (M.Ö. 10.000–8.000)

·      Taşlar yontularak kullanıldığı için bu isim verilmiştir.

·      İnsanlar alet yapmayı öğrendiler.

·      Mağra duvarlarına resimler yapıyorlardı.

·      Avcılık ve toplayıcılıkla geçiniyorlardı.

·      Taştan ve kemikten aletler yapıldı.

·      Devrin sonunda ateş bulundu.

 

Ateşin bulunması insanlık tarihi bakımından önemlidir. İnsanların savunmasında, korunmasın­da, madenin işlenmesinde ateş önemli bir yer tutar.

Mezolitik döneme ait önemli kültür merkezleri, An­talya - Beldibi, Karain Mağraları.

Göller yöresindeki Baradiz, Ankara - Macunçay, Samsun - Tekkeköy önemli merkezlerdir.

 

CİLALI TAŞ (NEOLİTİK - YENİ TAŞ) DEVRİ (M.Ö. 8.000 - 5.500)

Taşın yontulmasının yanında biçimlendirip süslenme­sinden dolayı bu isim verilmiştir.

·      Bu devirde taşla birlikte kemikde düzgün hale ge­tirilerek silah olarak kullanılmıştır.

·      Tarım hayatı başlamıştır.

·      Tüketici durumdaki insanlar üretmeye başlamış­tır.

·      İlk köyler kurularak yerleşik hayata geçilmeye başlanmıştır.

·      Köpek, koyun, keçi, sığır ve domuz gibi hayvan­lar evcilleştirilmiştir.

·      Dönemin sonlarına doğru dokumacılık başlamış­tır.

·      Kilden kap-kacak yapılmıştır.

·      Toprağın işlenmeye başlanması ile kölelik bu dönemde başladı.

 

Anadolu'da;

Diyarbakır - Çayönü

Gaziantep - Sakçagöz

Konya - Çatalhöyük

 

bu döneme ait en önemli kültür merkezleridir.

 

Çayönü, üretim ekonomisinin yaşandığı ilk yerleşim alanıdır. Çatalhöyük ise dünyanın ilk kentsel alanıdır.

 

MADEN DEVRİ (M.Ö.5.500 - 3.500)

Ateşin bulunmasıyla insanlar madenleri işlemeyi öğ­rendiler. Madenler bulunuş ve kullanış sırasına göre isimlendirilmiştir.

 

BAKIR DEVRİ

Taşla birlikte kullanıldığı için Bakır-Taş Çağı da denil­mektedir.

·      Bulunan ve kullanılan ilk maden bakırdır.

·      Bakırdan silah, kap-kacak yapıldı.

·      Dini inançlar bu dönemde gelişti.

·      İnsanların, doğuruculuk özelliğinden dolayı tapın­dıkları "Büyük Ana" kütü bu dönemde gelişti.

 

Bu dönemde insanlar altın ve gümüşü süs eş­yası olarak kullandılar. Türkiye'de bakır devrine ait kültür merkezleri; Yozgat - Alişar, Çorum - Alacahöyük, Van - Tilkitepe, Burdur - Hacılar, Çanakka­le - Truva, Denizli - Beyce Sultan'dır.

 

TUNÇ DEVRİ

Bakır ve Kalay'ın karıştırılması ile daha sert maden olan Tunç'u buldular.

·      Alet yapımında kullanıldı.

·      Bu devir şehir devletlerinin kurulduğu dönemdir.

·      Ticari ilişkiler artmıştır.

·      Anadolu'da Asur kolonileri kurulmuştur.

·      Üretim artmıştır.

 

DEMİR DEVRİ

Demir insanoğlunun kullandığı en önemli buluşlar­dandır.

·      Demir tarımda, günlük hayatta kullanılmaya baş­landı.

·      Madeni para ilk kez bu dönemde kullanılmaya başlanmıştır.

·      Polis denilen site şehir devletlerinin yerini büyük devletler almaya başlamıştır.

·      Sanayinin gelişimine ortam hazırladı.

 

Devrin sonuna doğru yazı icad edilmiştir. Tarih öncesi dönemler kapanarak Tarihi devirler başla­mıştır.

 

Tarih öncesi devirlerin başlama ve bitiş zamanları dünyanın her yerinde aynı zamanda olmamıştır. Kimi yerler Taş Devrini yaşarken, kimi yerler ma­den devrini yaşamış olabilir. Bunun nedeni, Coğ­rafya ve iklim şartlarıdır.

Tarih öncesi dönem ilk kez Mezopotamya'da sona erdi. Çünkü yazıyı Sümerler bulmuştu.

 

TARİHİ ÇAĞLAR

Yazının bulunmasından (M.Ö. 3500) günümüze ka­dar devam eder. Yazının bulunması çağların ayrımın­da insan topluluklarının yaşayışlarında meydana ge­len önemli siyasi ve sosyal değişiklikler ölçü alınmış­tır. Tarihçilerin böyle bir ayrıma gitmelerinin temel ne­deni öğrenimin kolay olmasını sağlamaktır.

  

İLK ÇAĞ (M.Ö. 3500 - M.S. 375)

İlk Çağ, Sümerlerin yazıyı bulmasıyla başlar, Kavim­ler Göçü'yle son bulur. Bazı tarihçiler (395) Roma'nın ikiye ayrılmasını, bazıları ise (476) Batı Roma'nın yı­kılmasını kabul etmişlerdir.

 

Önemli Özellikleri

·      Site şehir devletleri ve büyük imparatorluklar vardır.

·      İbraniler ve Persler hariç bütün topluluklarda çok tanrılı inançlar vardır.

·      Halk çeşitli sosyal sınıflara ayrılmıştır.

·      Geçim kaynakları coğrafi özellikler ve yaşam koşullarına göre değişmektedir.

·      Genellikle göl ve deniz kenarlarına yerleşilmiştir.

 

ORTA ÇAĞ (375 - 1453)

 

Kavimler Göçü ile başlar, İstanbul'un fethi ile sona erer.

 

Önemli Özellikleri

·      Avrupa'da Feodalite (derebeylik) rejimi varlığını sürdürdü.

·      Skolastik düşünce Batı'da hakimiyet kurdu.

·      Uluslar arası ticaret gelişti ve etkili oldu.

·      Hristiyanlık ve İslam dini yeryüzüne yayıldı.

·      Haçlı Seferleri ile batı, doğunun zenginlik ve ge­lişmişliğinden yararlandı.

·      İngiltere'de (1215 Magna Carta) demokrasiye ge­çildi.

·      Roma ikiye ayrıldı. Batı Roma yıkıldı. Devrin so­nunda Doğu Roma da yıkıldı.

·      Avrupa'da yüzyıl savaşları başladı.

 

 

YENİ ÇAĞ (1453-1789)

 

İstanbul’un fethi ile başlar, Fransız İhtilali ile sona erer.

 

Önemli Özellikleri

 

·      Feodalite yıkılarak Mutlak Krallıklar güçlendi.

·      Büyük Coğrafi Keşifler sonucunda İpek ve Baha­rat yolları yön değiştirdi.

·      Çok sınıflı hayat devam etti.

·      Sömürgecilik yayıldı ve büyük sömürge impara­torlukları kuruldu.

·      Zenginlik ve gelişmişlik doğudan batıya kaydı.

·      Rönesans hareketleri ile Avrupa'da eğitim, kültür, sanat, güzel sanatlar ve edebiyat alanında değiş­meler yaşandı.

·      Skolâstik düşünce yıkılmaya başladı. Bilimsel ve özgür düşünce gelişti.

·      Reform hareketleri ile dinsel alanda yenilenmeler yaşandı. Kilise etkisini kaybetti.

·      Laik eğitim yaygınlaştı.

·      Toprak eski önemini yitirdi.

·      Ticaretle uğraşan burjuvalar zenginleşti.

 

YAKIN ÇAĞ (1789-?)

 

Fransız İhtilali ile başlamış ve devam etmektedir.

 

Önemli Özellikleri

·      Fransız İhtilali ile ulusçuluk, hürriyet ve adalet dü­şüncesi doğdu.

·      Meşruti monarşiler güçlendi. Ancak daha sonra Cumhuriyet idareleri kuruldu.

·      Laiklik düşüncesi din-devlet ilişkilerinin birbirin­den ayrılmasını sağladı.

·      Sanayi inkılabıgerçekleşti. İşçi sınıfı güç kazandı.

·      II. Dünya Savaşları yaşandı.

·      Teknoloji son derece gelişti.

 

www.tarihogretmeni

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !