HARİTALARDA YERŞEKİLLERİNİ GÖSTERME YÖNTEMLERİ

  •  Haritaların farklı amaçları gerçekleştirmek amacıyla yapıldığı açıklanarak, amacı gerçekleştirmek için en kullanışa en uygun yöntem seçilir.       Başlıca haritalarda yerşekillerini gösterme yöntemleri:        
  • 1. Gölgelendirme Yöntemi                     
  • 2.Tarama Yöntemi    

  • 3. Kabartma Yöntemi                                

  • 4.Renklendirme Yöntemi

  • 5. İzohips Yöntemi

     

  • Renklendirme Yöntemi:

    Yeryüzünün yüksek ve çukurları farklı renklerle ( Yükseltisi aynı olan yerler aynı renklerle, Eş yükseklik eğrilerinin araları) boyanarak yer şekillerinin gösterilmesi yöntemidir.

    Sularda( Okyanus, denizler ve göllerde) ise mavi tonları kullanılır. Derinlik arttıkça mavinin koyu tonları kullanılır.

              Not: Haritalardaki renkler yer şekillerinin kendini değil yükselti basamaklarını gösterir.

  • Genel olarak renklendirme, aşağıdaki şekilde yapılır.

    • 0 - 500 m arası yeşil ve tonlarıyla
    • 500 - 1000 m arası sarı ve tonlarıyla
    • 1000 - 1500 m arası turuncu ile
    • 1500 - 2000 m arası açık kahverengi ile
    • 2000 m üstü ise koyu kahverengi ile gösterilir.

 

  • Tarama Yöntemi:

            Bu yöntemde arazinin eğimi farklı kalınlık ve uzunluktaki çizgilerle taranarak yer şekilleri gösterilir.

           Arazideki dik yamaçlar kısa ve kalın çizgilerle taranarak, eğimi az olan yerler ince, seyrek ve uzun çizgilerle taranarak, düz yerler boş bırakılarak yer şekilleri gösterilir.

              Tarama yöntemi yaygın kullanılmayan ve sıhhatli sonuçlar vermeyen, sadece yer şekilleri hakkında genel bir fikir veren bir yöntemdir.

      

  • Gölgeleme Yöntemi:

    Çok yaygın kullanılmaya bir yöntem olup, doğruluk derecesi de fazla değildir. Doğruluğun fazla aranmadığı daha çok blok diyagramların yapılmasında kullanılır. Haritaya bir köşeden 45º lik bir açıyla ışık verildiği farz edilerek, ışık alan yerler açık, gölge yerler koyu renkte gösterilir. Haritada yer şekilleri yükseltisine açık renkten koyu renge doğru boyanarak yer şekilleri gösterilir. Bu yöntemde yükseklik basamakları gösterilmez, bu yüzden profil çıkarmada kullanılmaz.

                Bu yöntem daha çok yardımcı bir yöntem olarak kullanılır.

  •  

  • Kabartma Yöntemi:

  • Yeryüzünün üç boyutlu bir maketi durumunda olan haritalardır. Aslında çok sıhhatli ve doğruluk derecesi yüksek bir yöntemdir.

           Fakat çok yaygın kullanılmaz. Niçin?   

           Kabartma haritaları yapmak çok zor ve pahalıdır. Ayrıca bunlar taşınması zor olduğu için yaygın kullanılmazlar.

Kafkasya Bölgesinin 1:800 000 yatay ve 1:80 000 düşey ölçeğindeki iki parçadan oluşan renkli kabartma haritası; 140x144 cm. ebadında olup çerçevesi orijinal ve yazıları eski Türkçe'dir (1887 yılında yapılmıştır).

izohips Yöntemi:

                          

İzohips haritası


her hangi bir arazi resmi


İzohips haritası

Deniz seviyesinden aynı yükseklikte bulunan noKtaları birleştiren eğrilere izohips (eş yükselti eğrileri)denir. İzohipslerle harita oluşturulması yöntemidir. Deniz seviyenin altında aynı derinlikteki noktaları birleştiren eğrilere de izobat( eş derinlik eğrileri) denir. Kıyı çizgisi izohipslerle izobat eğrilerinin kesişme çizgisidir.

          NOT: Haritalarda yer şekillerinin en doğru şekilde gösterildiği ve en yaygın kullanılan yöntem bu yöntemdir. 


 

Yorum Yaz