KITA OLUŞUM HAREKETLERİ ( EPİROJENEZ ) Yer kabuğu mağma üzerinde yüzen bir gemiye benzemektedir. Dengede durabilmek için bir kısım karalar alçalırken bir kısım karalar yükselmektedir.
Aynı bir parkta tahterevalliye binen çocuklar gibi. Çocuklarda tahterevallinin üzerinde dengede durmak için sürekli hareket halinde olur ve biri alçalırken diğeri yükselir. Yer kabuğunun geniş alanlarında görülen yükselmeler ve çökmeler şeklinde meydana gelen kıta oluşum hareketlerine epirojenez adı verilir. Orojeneik hareketler ile kıyaslandığında süresi daha uzundur. Epirojenik hareketler çok geniş alanlarda meydana gelirken orojenik hareketler daha dar bir alanda oluşmaktadır.
Epirojenik hareketlerin etkisi ile özellikle kara ve denizlerin görünümünde büyük değişiklikler ortaya çıkmaktadır. Bu hareketler sırasında deniz tabanları yükselir veya karalar çökerse deniz seviyesi yükselerek karaya doğru ilerler , Bu olaya transgresyon adı verilir.Tersine durumda ise karalar yükselir veya deniz tabanları çökerse deniz sulara çekilir. Bu olaya regresyon adı verilir.
Epirojenik hareketler aynı orojenik hareketlerde olduğu gibi günümüzde halen devam edev kuvvetlerdir. Günümüzde yaşanan epirojenik hareketlere örnek vermek gerekirse ;
- Japonya’da Tokyo şehri deprem olmadığı yıllarda yılda 2 cm kadar çökmektedir.
- İtalya’da Venedik şehri yılda 4 mm kadar alçalmaktadır
- Grönland adası ve Antartika kıta’sı kalın buzlarla kaplı olmasından dolayı mantoya gömülmüş durumdadır
- Anadolu yarımadası 10 – 15 milyon yıldan bu yana yükselmektedir. www.cografyaciyiz.com
|