SULTANHAN KERVANSARAYI (AKSARAY)  Herbiri bir harika olan yüzlerce Selçuk kervansarayından birisi olan Sultanhan, Aksaray'ın 42 km. batısında, Sultanhanı kasabasında bulunmaktadır. 1229 yılında, Selçuklu Sultanı I. Alaaddin Keykubat tarafından yaptırılmıştır. Bir yangın geçiren han, Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında, 1278 yılında onarılmış ve bir miktar genişletilmiştir. Selçuklu devrinin mimari taş işçiliği ve süsleme sanatları bakımından şaheser bir örnektir.
Sultan Hanı birbirine bitişik uzunlamasına iki bloktan oluşmaktadır. Öndeki bloğun doğu tarafındaki duvarında, geometrik şekillerle bezeli muhteşem bir mermer kapısı vardır. Kapının sivri kemerinin hemen altında Elminnetül Lillah (Kudret Allah'ındır.) duası yazılıdır. Kapıdan büyük dehlize ve oradan da hanın avlusuna geçilir. Avlunun sağ tarafında arabalara mahsus revaklı bölmeler, ortasında bir mescit, solunda da yolcuların kaldığı odalar vardır. 
Avlunun ortasında 4 kemer üzerine dayanmış bir mescit bulunmaktadır. Bu mescit Selçuklu süsleme sanatının en güzel örneğini sergilemektedir. Yazlık kısmın sonunda, batı duvarında tezyinat bakımından giriş portalından geri kalmayan bir portalı vardır. Bununda dış portalda olduğu gibi sağında solunda birer niş (oyuk) bulunmaktadır. Kitabe kemer ve nişlerin üzerindedir.  Birinci bloğa göre daha dar olan arkadaki ikinci blok hayvanlara ve eşyalara ayrılmıştır. Ahır ve yolcu odalarından başka handa fırın, iki hamam ve erzak depoları da vardır. Üstü tonozla örtülü bu kısım kare kesitli 4 x 8 ayak dizisi ile 5 sahana ayrılmaktadır. Ortadaki sahan diğerlerinden daha büyük ve geniştir. Tam ortadaki yerin yukarısı pandantiflerle 8 kenarlı kasnağa oturan bir kubbe ile örtülmüştür. İçerisini kubbe feneri ile duvarlara açılmış mazgal biçiminde pencereler aydınlatmaktadır. Bunlardan başka ışık ve hava alacak yeri yoktur.
Han, toplam 4866 metrekarelik bir alana oturtulmuştur. Büyük blok "yazlık", küçük blok ise "kışlık" olarak adlandırılır. Hanın dıştan boyu 116,90 metredir. Yazlık kısmının eni 49,35 metre, boyu da 67,75 metredir. Kışlık kısım ise 32,90 metre eninde, 55,15 metre boyundadır.
Hanın doğu cephesindeki mermer kapı 10,70 metre genişliktedir. Kapıdaki kitabeye göre hanın mimarı Muhammed Bin Havlan-el-Dimeşki'dir. http://www.artandrugcottage.org/
|
