TUZ GÖLÜ KAPALI HAVZASI

Tuz Gölü

Konum

Ankara, Konya ve Aksaray illerinin sınırları içerisinde yer alan Tuz Gölü 1.300 km2, Tuz Gölü Alt Havzası ise 20.000 km2 yer kaplar. Tuz Gölü Alt Havzası, Konya Kapalı Havzası’nda suyun sonlandığı yerdir.

Doğal Yapı

Tuz Gölü, sahip olduğu biyolojik çeşitlilik değerleri bakımından hem ülkemizde hem de dünyadaki sayılı alanlardandır. Önemli Bitki Alanı, Önemli Kuş Alanı, 1. Derece Doğal Sit Alanı ve Özel Çevre Koruma Alanı (7.414 km2) olan Tuz Gölü, aynı zamanda Ramsar kriterleri ne göre uluslararası öneme sahip bir sulak alandır.

 

Tuz Gölü büyüklüğüne karşın, ülkemizin en sığ göllerinden biridir. Derinliği çoğu yerde 0.5 m’yi bulmaz. Suyun bol olduğu ilkbahar aylarında göl alanı 64.200 hektara ulaşır. Bu bölge kapalı bir havza konumundadır. Dışarıya akıntısı olmayan Tuz Gölü’nün deniz seviyesinden yüksekliği 905 m’dir. Göl, Türkiye’nin en az yağış alan bölgesindee yer alır.ve göle su taşıyan akarsular su açısından çok fakirdir. Önemli sayılabilecek akarsular; Bağlıca ve Kırdelik suları, doğuda Şereflikoçhisar’dan geçen Peçenek Suyu, güneybatıda DSİ Konya Drenaj Kanalı, batıda Cihanbeyli’den gelen İnsuyu ve güneydoğuda Aksaray’dan gelen Uluırmak’tır. Tuz Gölü çevresinde Bolluk, Tersakan (tuzlu su), Eşmekaya Sazlığı (tatlı su) ve Düden (acı su) gölleri yer almaktadır.

Sosyo-Ekonomik Yapı

Aksaray ili ile Kulu, Şereflikoçhisar, Cihanbeyli, Eskil, Altınekin ilçelerini barındıran Tuz Gölü Alt Havzası’nda başlıca üretim tuz üretimi ve bitkisel üretimdir, sonra hayvancılık gelir. Göle yakın yaşayan nüfus, yaklaşık 200.000 kişidir ve bu kişiler düşük gelir grubundandır. Başlıca bitkisel üretim şeker pancarıdır. Yer üstü ve yeraltı su kaynakları aşırı ve plansız şekilde kullanılarak şeker pancarı üretimi yapılmaktadır, zira bu ürün devlet ve özel şirketler tarafından garantili alım kapsamındadır. Buna göre, su sorunu sadece çevresel değil, tarım nedeniyle sosyo-ekonomik bir sorundur, çözümü de bu nitelikte olmalıdır.

 

Tuz Gölü ülkemizin yıllık tuz ihtiyacının %60’ını karşılamaktadır. Şereflikoçhisar’da iki ve Cihanbeyli’de bir olmak üzere üç tuzla vardır, bu tuzlalar 2006’da özelleştirilmiştir. Ayrıca, aynı ilçelerde bulunan ikincil tuz üretimi tesisleri de alanda önemli bir gelir kaynağıdır.

Koruma Çalışmaları

Konya Kapalı Havzası’nın bir parçaşı olan Tuz Gölü’nde başlıca iki sorun vardır: Göl kurumaktadır ve aynı zamanda da kirlenmektedir. Tuz Gölü’nün sorunlarına çözüm bulmak üzere tüm ilgi grupları (özel sektör, kamu, üniversiteler ve STKlar) Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı ve WWF-Türkiye’nin koordinasyonunda, katılımcı bir süreçte çözüm önerilerini etkinliklere dönüştürmüş, bu etkinlikleri Yönetim Planı altında bir araya getirmiştir. Yönetim Planı katılımcı bir şekilde, 2004-2006 yılları arasında Aksaray, Ankara, Eskil, Altınekin, Konya ve Cihanbeyli toplantılarıyla  oluşmuş ve uygulamaya geçmiştir. Kuruma ve kirlilik başlıkları altındaki çözüme yönelik etkinliklere ilgi gruplarının katılımı ve sorumluluk dağılımı yine birlikte belirlenmiştir. 2003 yılının Ekim ayında, ilgi gruplarının birbirinden habersiz ve durumdan umutsuz olduğu alanda, 2006 itibarıyla tüm ilgi gruplarının birlikte oluşturduğu somut çıktıları olan, katılımcı ve uygulanabilir bir yönetim planı bulunmaktadır.

 

WWF-Türkiye, Tuz Gölü Yönetim Planı’nın etkin, devamlı ve katılımcı yapısı için sürece destek vermektedir. Yönetim Planı kapsamında, bölge çitfçisinin tarımsal su tasarrufu ve doğru sulama teknikleri konusunda bilgilendirilmesi ve örnek projelerin hayata geçirilmesi hedeflenmiştir. Bu kapsamda WWF-Türkiye, alanda örnek bir damla sulama uygulama projesi gerçekleştirmiştir. Altınekin ilçesinde bir çiftçiye verilen mali ve teknik destekle çok su tüketen bir bitki olan şeker pancarında damla sulama uygulaması yapılmış ve %75’e varan su tasarrufu sağlanmıştır. Tuz Gölü Yönetim Planı kapsamında eğitim etkinlikleri, damla sulama tekniklerinin bölgede yaygınlaştırılması, kaçak kuyuların izlenmesi, Çevre Koruma Yerel Yönetimler Birlikleri’nin kurulması, katı atık depolama tesislerinin yapılması ve atıksu arıtma tesislerinin yapılması gibi çalışmalar devam etmektedir.

 

Tuz Gölü Yönetim Planı çalışması katılımcılık, şeffaflık ve yerellik anlayışıyla Türkiye’deki doğa koruma çalışmalarına örnek olmuştur. Tuz Gölü Yönetim Planı çalışması etkinilkleri Konya Kapalı Havzası ölçeğindedir. Örneğin, Konya Büyükşehir Belediyesi’nin kullandığı Ana Tahliye Kanalı ve inşa ettiği Evsel Atıksu Arıtma Tesisi Tuz Gölü’nün dışındadır, ama gölü doğrudan etkilemektedir. Buna göre, Tuz Gölü’nün sürdürülebilir kullanımı için Konya Kapalı Havzası ölçeğinde Entegre Havza Yönetimi dahilinde katılımcı bir Havza Komitesinin kurulması gerekmektedir. Böylece, suyu yönetenlerin ve kullananların su başta olmak üzere havzanın doğal kaynaklarını akılcı, katılımcı ve planlı kullanımı mümkün olacaktır.

http://www.wwf.org.tr/

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !